Có rất nhiều điều thú vị mà bạn sẽ được trải nghiệm khi săn vé máy bay Japan Air đi Nhật Bản vào mùa hè. Đó chính là vui chơi trên bãi biển, thưởng thức những món ăn mát lạnh, khám phá công viên giải trí… Không chỉ dừng lại ở đó, mùa hè Nhật Bản cũng là lúc diễn ra những hoạt động truyền thống đáng sợ. Trong nhiều thế kỷ, mùa hè nóng bức kéo dài của đất nước mặt trời mọc là khoảng thời gian gắn liền với những linh hồn ma quỷ, những câu chuyện rùng rợn cũng như các hoạt động thử thách lòng dũng cảm. Ngày nay, các hoạt động truyền thống ấy vẫn còn được lưu truyền phổ biến. Vậy, vì sao mùa hè được xem là mùa đáng sợ nhất ở Nhật Bản?
1. Định nghĩa về ‘linh hồn’ ở Nhật Bản
Yurei – những linh hồn ma ám
Nhật Bản có một số điểm tương đồng với các quốc gia khác về định nghĩa linh hồn của người chết. Hồn ma ở Nhật Bản được gọi là yurei – linh hồn. Yurei thường được miêu tả trong nghệ thuật và được miêu tả như là những cái bóng lơ lửng, mặc áo choàng trắng và trông giống người mới vừa qua đời.
Người Nhật tin rằng khi một người chết đi, linh hồn của họ sẽ rời khỏi cơ thể để sang thế giới bên kia. Để linh hồn đến thế giới bên kia an toàn thì các lễ tang truyền thống phải được thực hiện đúng cách. Nếu một người qua đời không được tổ chức nghi lễ đúng cách thì linh hồn của họ sẽ không đến được thế giới bên kia. Việc đó đồng nghĩa rằng linh hồn sẽ trở thành ma, tức là yurei.
Người Nhật quan niệm khi một người chết đi, linh hồn của họ sẽ rời khỏi cơ thể để đi đến thế giới bên kia
Ngoài ra, linh hồn cũng không thể sang thế giới bên kia nếu ai đó đột ngột qua đời hoặc phạm phải sai lầm nghiêm trọng khi còn sống, vì tinh thần của họ không được bình yên. Người ta gọi linh hồn của những người đã mắc sai lầm nghiêm trọng khi còn sống là linh hồn báo thù – onryo.
Theo quan niệm của người Nhật, linh hồn chưa sang được thế giới bên kia sẽ ở lại trần thế với những người còn sống để hoàn thành tâm niệm chưa hoàn thành của họ. Trong văn hóa Nhật Bản có rất nhiều loại yurei. Không phải tất cả chúng đều có ác tâm, muốn báo thù. Ví dụ như zashiki warashi – linh hồn ma của trẻ em, ubume là hồn ma của người phụ nữ đã chết trong quá trình sinh nở được cho là linh hồn nhân từ thường quay lại chăm sóc đứa con của họ.
Trong văn hóa Nhật Bản, yurei có rất nhiều loại khác nhau
Yokai – tinh thần vui vẻ trong văn hóa dân gian của Nhật Bản
Trong văn hóa dân gian Nhật Bản có nhiều câu chuyện về yokai. Yokai không phải là ma mà là những con quỷ mang nhiều hình dạng khác nhau. Yokai là nhân vật phổ biến trong manga và anime Nhật Bản ngày nay. Thực chất thì yokai không phải là linh hồn mà có thể mang hình dạng khác nhau. Chẳng hạn như động vật, sinh vật thần thoại ở thế giới khác. Yokai có rất nhiều loại và chúng cũng có thể nhân từ hoặc báo thù giống như yurei. Trong khi yokai tốt có thể mang lại may mắn thì yokai báo thù là nguyên nhân của dịch bệnh hoặc thiên tai.
Một bức tượng của Gegege no Kirato – nhân vật chính của bộ truyện tranh về yokai của Mizuki Shigeru
2. Vì sao mùa hè được xem là mùa đáng sợ nhất ở Nhật Bản?
- Lễ hội Obon và những bóng ma của mùa hè
Obon được tổ chức trong tháng 8 được biết đến là lễ hội lớn nhất và quan trọng nhất vào mùa hè ở Nhật Bản. Obon là dịp các gia đình tưởng nhớ tổ tiên và người thân đã qua đời. Người ta tin rằng trong lễ hội Obon, linh hồn của tổ tiên sẽ quay trở về trần thế để thăm người thân. Các hoạt động đón – tiễn linh hồn được thực hiện bài bản để linh hồn có thể trở về và đi về thế giới bên kia an toàn. Dù Obon là thời điểm để ăn mừng và không phải là một lễ hội đáng sợ nhưng suy nghĩ về việc linh hồn của người đã khuất sẽ trở về khiến cho mùa hè ở Nhật thêm phần rùng rợn.
Thăm mộ tổ tiên là hoạt động không thể thiếu trong lễ hội Obon
Trong nhiều thế kỷ trước, người ta cho rằng không chỉ có linh hồn của tổ tiên quay lại mà còn có linh hồn độc ác quay về trong mùa lễ Obon. Những linh hồn không có gia đình ở trần thế để cầu nguyện và cúng bái cho họ gọi là muenbotoke cũng trở lại dương thế vào mùa Obon. Đáng sợ nhất là sự trở lại của onryo – linh hồn báo thù.
Các điệu nhảy truyền thống diễn ra rất hoành tráng vào dịp lễ hội Obon
- Truyền thống kể chuyện ma kaidan
Đặc trưng thời tiết của mùa hè Nhật Bản là nóng ẩm. Trước khi chưa có điều hòa, người Nhật thường kể những câu chuyện rùng rợn về linh hồn và ma quỷ như một cách để làm hạ nhiệt cơ thể vào mùa hè oi bức. Những câu chuyện ma đó gọi là kaidan, là truyền thống lâu đời trong thời kỳ Edo của Nhật. Phong tục này vẫn còn duy trì cho đến ngày nay.
Truyền thống kaidan bắt đầu từ thời Edo. Khi đó, các nhóm gồm 100 chiến binh samurai gặp nhau và kể những câu chuyện rùng rợn. Tên gọi chính xác của phong tục này là hyakumonogatari kaidankai, tức là ‘tập hợp một trăm câu chuyện siêu nhiên’. Hyakumonogatari kaidankai được xem là một cách để lôi kéo những thế lực siêu nhiên vào trần thế, là một cách để các samurai thử thách lòng dũng cảm của họ.
Sau khi kể xong 1 câu chuyện rùng rợn thì người ta sẽ thổi tắt 1 ngọn nến
Các samurai sẽ thắp 100 ngọn nến hoặc đèn lồng trong đêm khuya để thay phiên nhau kể những câu chuyện ma rùng rợn. Một ngọn nết sẽ được thổi tắt sau mỗi câu chuyện và ánh sáng cuối cùng sẽ bị tắt đi sau khi câu chuyện cuối cùng được kể. Sau khi tắt đi ngọn nến cuối cùng, các samurai sẽ chờ xem có thế lực siêu nhiên nào xuất hiện trong bóng tối hay không. Đã có nhiều lần trò chơi này bị dừng trước khi câu chuyện thứ 100 được kể vì nhiều người lo sợ những điều rùng rợn đang chờ đợi họ sau khi nến bị dập tắt hoàn toàn.
Hyakumonogatari kaidankai phổ biến đến mức nó đã trở thành trò tiêu khiển phổ biến vào mùa hè của tầng lớp bình dân Nhật Bản. Những chuyện truyền miệng đã được viết lại và in thành sách.
Hyakumonogatari kaidankai cũng được tái hiện trên các bộ anime của Nhật Bản
- Những màn biểu diễn truyền thống đáng sợ của người Nhật Bản trong mùa hè
Kabuki là một hình thức sân khấu truyền thống của Nhật Bản, cũng biểu diễn các vở kịch đáng sợ vào cao điểm mùa hè trong thời Edo. Những màn biểu diễn này được gọi là suzumi shibai, có nghĩa là hình thức giải trí giải nhiệt, được xem là một hình thức giúp giải nhiệt trong mùa hè.
Bạn sẽ được thưởng thức nhiều màn biểu diễn truyền thống đáng sợ vào mùa hè ở Nhật Bản
Một nghệ thuật kể chuyện truyền thống của Nhật Bản là rakugo cũng có sự xuất hiện của kaidan, được gọi là kaidan banashi. Những buổi biểu diễn kaidan banashi trong mùa hè kể về những câu chuyện hồn ma yurei để gây phấn khích và tạo cảm giác sợ hãi cho khán giả tham gia. Ngày nay, các siêu phẩm đáng sợ này vẫn còn được tổ chức trong suốt mùa hè tại Nhật Bản.
- Kimodameshi – thử thách lòng dũng cảm của một người bằng cách ‘kiểm tra gan’
Một truyền thống lâu đời khác vào mùa hè ở Nhật Bản là kimodameshi. Người trẻ tuổi sẽ đến một địa điểm rùng rợn để tạo cảm giác sợ hãi và thử thách lòng dũng cảm, gian dạ của chính mình. Kimodameshi được thực hiện như thế nào sẽ tùy thuộc vào từng cá nhân hoặc theo một nhóm trong một chuyến đi được lên kế hoạch trước.
Kimodameshi thường được thực hiện ở những địa điểm rùng rợn
Nơi phổ biến để thực hiện kimodameshi thường là rừng rậm, nghĩa địa, các tòa nhà bị bỏ hoang, nơi bị ma ám (shinrei) và kimodameshi thường diễn ra vào ban đêm. Ở khu vực ngoại ô, các đường hầm cũng thường là nơi để thực hiện kimodameshi. Bởi lẽ, nhiều đường hầm ở Nhật khá dài, khiến người ta phải chìm trong không gian ẩm ướt, lạnh lẽo với ít hoặc không có ánh sáng.
Kimodameshi có các hoạt động được sắp đặt trước để thử thách lòng gan dạ
Hiện vẫn chưa xác định được nguồn gốc của kimodameshi nhưng có một giả thuyết cho rằng nó có từ thời Heian của Nhật Bản. Thậm chí người ta cho rằng kimodameshi được các samurai sử dụng để huấn luyện con cái của họ. Trong tiếng Nhật, kimodameshi có nghĩa là kiểm tra gan và từ gan có liên quan đến lòng dũng cảm. Ngày nay, nhiều trẻ nhỏ tham gia các chuyến đi chơi kimodameshi được tổ chức vào mùa hè với giáo viên và tình nguyện viên.
- Những ngôi nhà ma ám ngày ngay và các hoạt động rùng rợn
Trong thời hiện đại, ở Nhật có các hình thức giải trí đáng sợ khác khá phổ biến. Điển hình là trải nghiệm ngôi nhà ma ám obakeyashiki. Tất cả các ngôi nhà ma ám ở công viên giải trí được trang bị công phu, rùng rợn là điểm đến phổ biến trong mùa hè. Chủ đề của nhà ma thường xoay quanh các chủ đề cụ thể và phổ biến với giới trẻ Nhật Bản. Người chơi sẽ hoàn thành một thử thách hoặc tham gia một câu chuyện được lấy làm chủ đề bao quát. Không gian ngôi nhà được thiết kế tỉ mỉ sao cho giống với thực nhất có thể. Nhiều nhà ma cũng có sự xuất hiện cảu những con ma hoặc quỷ do người hóa trang vô cùng đáng sợ.
Cầu Oiran Buchi – Yamanashi là một trong những địa điểm được cho là bị ma ám nổi tiếng ở Nhật
Ngoài ra, cứ đến mùa hè là sẽ có một số bộ phim kinh dị được công chiếu ở Nhật Bản. Đó có thể là tác phẩm mới hoặc chiếu lại các tác phẩm kinh dị kinh điển. Trong khi đó, đài truyền hình Nhật Bản cũng phát sóng một số chương trình và phim kinh dị vào mùa hè để mọi người ở khắp nơi có thể tham gia.
Từ thời Edo, mùa hè được xem là mùa đáng sợ nhất ở Nhật Bản. Việc kể những câu chuyện rùng rợn về hồn mà ác quỷ được xem là một cách giải nhiệt mùa hè đặc trưng ở Nhật Bản. Thông qua những câu chuyện này, mùa hè Nhật Bản mãi mãi được biết đến là một mùa đáng sợ với kaidan, kabuki, kimodameshi và các hình thức giải trí kinh dị hiện đại. Tất cả đều là một phần không thể thiếu của mùa hè Nhật Bản. Việc trải nghiệm những truyền thống này khi mua vé máy bay EVA Air đi Nhật Bản vào mùa hè, hoặc tham gia lễ hội Obon sẽ mang đến cho bạn những kỉ niệm khó quên đấy.
